PESEL dla psa i kota – czym jest KROPiK?

KROPiK – co to jest i co oznacza ten skrót?

KROPiK to skrót od Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów. Jest to planowana, ogólnopolska baza danych teleinformatycznych, której celem jest gromadzenie informacji o oznakowanych zwierzętach domowych oraz ich właścicielach.

Za budowę i utrzymanie systemu odpowiadać ma Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), we współpracy z Ministrem Cyfryzacji. W praktyce oznacza to koniec ery rozproszonych, prywatnych baz danych, które nie wymieniały się między sobą informacjami. KROPiK ma być systemem państwowym, zintegrowanym z aplikacją mObywatel, co pozwoli na szybką weryfikację danych zwierzęcia przez służby (policję, straż miejską) oraz weterynarzy.

Głównym celem wprowadzenia KROPiK jest walka z bezdomnością zwierząt oraz ułatwienie odnajdywania właścicieli zgubionych psów i kotów. System ma również ukrócić proceder nielegalnych hodowli.

Czy trzeba rejestrować psy i koty? Różnice w przepisach

Projekt ustawy precyzuje, kogo dokładnie dotyczyć będą nowe obowiązki. To kluczowa kwestia, ponieważ przepisy różnicują podejście do psów i kotów.

Czy KROPiK dotyczy psów?

Tak, i to w najszerszym zakresie. Pesel dla psa stanie się obowiązkowy dla każdego właściciela tego czworonoga. Ustawodawca planuje wprowadzić powszechny obowiązek trwałego oznakowania (czipowania) oraz rejestracji w bazie każdego psa urodzonego po określonej dacie lub — w przypadku psów starszych — w trakcie okresu przejściowego.

Czy KROPiK dotyczy kotów?

Tutaj przepisy są łagodniejsze. Pesel dla kota nie będzie obowiązkowy dla wszystkich właścicieli prywatnych, chyba że sami wyrażą taką chęć. Obowiązkowej rejestracji w KROPiK będą podlegać koty tylko w specyficznych sytuacjach, m.in.:

• Koty przebywające w schroniskach dla zwierząt.
• Koty wprowadzane do obrotu (sprzedawane z hodowli).
• Koty, których właściciele chcą wyrobić paszport UE dla zwierzęcia.

Właściciel "zwykłego" kota domowego (niewychodzącego lub wolno żyjącego) będzie mógł zarejestrować go dobrowolnie, co jest zalecane ze względów bezpieczeństwa.

KROPiK – od kiedy system zacznie działać?

Wielu właścicieli zwierząt zastanawia się: Kiedy KROPiK wchodzi w życie? Prace nad ustawą o KROPiK trwają, a daty ulegały przesunięciom. Według zapowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ustawa ma zostać uchwalona i wdrożona w najbliższym czasie. Dotychczasowe źródła, mówily o roku 2025, jednak realnym terminem pełnego uruchomienia systemu jest rok 2026.

Należy jednak pamiętać o okresach przejściowych:

1. Dla nowych zwierząt – obowiązek czipowania i rejestracji nastąpi natychmiast po wejściu ustawy w życie (zazwyczaj przy pierwszym szczepieniu przeciwko wściekliźnie lub do ukończenia 12. miesiąca życia).
2. Dla zwierząt już posiadanych – ustawodawca przewiduje zazwyczaj okres przejściowy (np. 12-18 miesięcy) na dopełnienie formalności przez właścicieli psów, które już znajdują się w domach.

Jak wygląda procedura rejestracji i ile to kosztuje?

Proces nadawania numeru identyfikacyjnego będzie dwuetapowy:

1. Czipowanie (Trwałe oznakowanie)

Zwierzę musi posiadać wszczepiony transponder (mikroczip). Zabieg ten wykonuje lekarz weterynarii.

• Ile kosztuje czipowanie? Cena rynkowa zabiegu waha się zazwyczaj od 50 do 150 zł, w zależności od gabinetu i regionu. Warto jednak zaznaczyć, że wiele gmin prowadzi akcje darmowego czipowania dla swoich mieszkańców – warto sprawdzić taką możliwość w swoim urzędzie.

2. Rejestracja w KROPiK

Po zachipowaniu, weterynarz (lub inny uprawniony podmiot) wprowadza dane zwierzęcia i właściciela do systemu.

• Ile kosztuje rejestracja w KROPiK? Sama rejestracja w państwowej bazie ma być dla właściciela czynnością nieobciążoną opłatą administracyjną, jednak weterynarz może pobrać opłatę za usługę wykonania wpisu, jeśli nie jest ona wliczona w cenę czipowania.

Co jeśli zwierzę już ma czip?

To jedno z najczęstszych pytań. Wielu odpowiedzialnych opiekunów zachipowało swoje psy i koty lata temu, rejestrując je w prywatnych bazach (np. Safe-Animal). Co oznacza KROPiK dla nich? Nie ma potrzeby ponownego czipowania (chyba że czip jest niesprawny). Konieczne będzie jednak przerejestrowanie lub uzupełnienie danych w nowym, państwowym systemie. Prywatne bazy danych nie zostaną automatycznie zmigrowane do KROPiK ze względu na RODO i kwestie własności danych. Właściciel będzie musiał udać się do weterynarza, aby ten wpisał istniejący numer czipa do państwowego rejestru.

Kary za brak rejestracji – na co trzeba się przygotować?

Ustawa ma wprowadzić realne sankcje, aby zapobiec ignorowaniu przepisów. Kara za brak rejestracji psa może być dotkliwa. Projektowane przepisy zakładają mandaty karne za niedopełnienie obowiązku oznakowania i rejestracji zwierzęcia.

Wysokość grzywny może wynieść nawet do kilkuset złotych (wstępne projekty mówiły o kwotach rzędu 500 zł, a w przypadku recydywy lub rażących zaniedbań – wyższych, nakładanych przez sąd).

Kiedy wejdą w życie kary za brak rejestracji psa? Sankcje zaczną obowiązywać po zakończeniu okresu przejściowego. Oznacza to, że właściciele będą mieli określony czas (np. rok od wejścia ustawy) na dostosowanie się do wymogów bez ryzyka otrzymania mandatu. Po tym terminie policja oraz straż gminna/miejska będą wyposażone w czytniki czipów i uprawnienia do weryfikacji danych w systemie KROPiK podczas rutynowych kontroli czy interwencji.

Dostęp do danych i mObywatel

Istotną nowością jest integracja KROPiK z aplikacją mObywatel. Właściciel zwierzęcia, po zalogowaniu do aplikacji, będzie miał dostęp do zakładki „Moje zwierzęta”. Znajdą się tam:

• Dane o zaszczepieniu psa (przypomnienia o terminach szczepień przeciw wściekliźnie).
• Numer czipa i dane rejestrowe.
• Opcja zgłoszenia zaginięcia zwierzęcia (co natychmiastowo zaktualizuje status w systemie widocznym dla służb).

Dzięki temu pesel dla psa nie będzie tylko biurokratycznym wymogiem, ale funkcjonalnym narzędziem ułatwiającym opiekę nad zwierzęciem.

Dlaczego KROPiK jest potrzebny?

Wprowadzenie Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów to krok milowy w polskim prawodawstwie dotyczącym zwierząt. Choć wiąże się z obowiązkami i ewentualnymi kosztami (czipowanie), korzyści systemowe są nie do przecenienia:

1. Szybszy powrót do domu – zaginione zwierzę, które trafi do schroniska lub weterynarza, zostanie błyskawicznie zidentyfikowane.
2. Koniec z anonimowością sprawców – osoby porzucające psy w lasach czy przy drogach przestaną być bezkarne – czip wskaże właściciela.
3. Kontrola szczepień – system ułatwi nadzór nad obowiązkowymi szczepieniami przeciw wściekliźnie, co jest kluczowe dla zdrowia publicznego.

Właściciele psów powinni już teraz przygotować się na nadchodzące zmiany i, jeśli ich zwierzę nie posiada jeszcze czipa, rozważyć jego wszczepienie, by w momencie startu systemu KROPiK jedynie dopełnić formalności rejestracyjnych