Prosimy pamiętać, że niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje on profesjonalnej porady weterynaryjnej. W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących zdrowia Państwa pupila zawsze należy skonsultować się z weterynarzem.
Nerki pełnią w organizmie psa rolę kluczowego filtra. To one odpowiadają za usuwanie z krwi toksyn i zbędnych produktów przemiany materii, regulują gospodarkę wodno-elektrolitową oraz biorą udział w produkcji hormonów. Gdy ten mechanizm zaczyna zawodzić, organizm zwierzęcia ulega stopniowemu zatruciu.
Niewydolność nerek u psa to jedna z najczęstszych, a zarazem najpoważniejszych diagnoz, jakie słyszą opiekunowie w gabinetach weterynaryjnych. Warto jednak wiedzieć, że choć niewydolność nerek jest groźna, szybka reakcja i odpowiednie prowadzenie pacjenta mogą zapewnić mu komfortowe życie przez długi czas.
Niewydolność nerek to złożone schorzenie, które może mieć charakter pierwotny lub wtórny, a jego rozwój bywa zarówno nagły, jak i powolny. Uszkodzenie nerek prowadzi do utraty zdolności filtracji krwi i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Do najczęstszych czynników wywołujących tę chorobę należą:
Z medycznego punktu widzenia rozróżniamy dwa podstawowe typy niewydolności nerek u psa, które różnią się przebiegiem, przyczynami i rokowaniami.
Pojawia się nagle, często w ciągu kilku godzin lub dni. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, ale – co ważne – przy natychmiastowej interwencji nerki mają szansę na regenerację. Do najczęstszych przyczyn należą zatrucia (np. winogronami, lekami, glikolem), wstrząs, a także choroby zakaźne. Częstym scenariuszem jest również niewydolność nerek po ugryzieniu kleszcza – powikłania po babeszjozie mogą doprowadzić do gwałtownego uszkodzenia tych narządów.
Jeśli chodzi o ostrą niewydolność nerek u psa, rokowania są ostrożne, ale dają nadzieję na pełne wyleczenie, pod warunkiem błyskawicznego wdrożenia intensywnej terapii. Leczenie opiera się przede wszystkim na zwalczaniu choroby podstawowej, wyrównaniu poziomu elektrolitów oraz płynoterapii mającej na celu wyrównanie strat płynów. W zaawansowanych przypadkach konieczna może okazać się dializa
To proces postępujący i nieodwracalny, dotyczący najczęściej psów starszych (zwykle powyżej 7. roku życia), choć zdarza się także u młodszych zwierząt z wadami wrodzonymi. Choroba rozwija się podstępnie przez miesiące, a nawet lata, stopniowo niszcząc nefrony (jednostki filtrujące), przez co jest trudniejsza do wykrycia w początkowej fazie. Przyczyny bywają złożone: od predyspozycji genetycznych i przebytych chorób zakaźnych, po nieleczone stany zapalne zębów czy układu moczowego, skąd bakterie drogą krwi docierają do nerek, trwale je uszkadzając. Choć zniszczonych tkanek nie da się zregenerować, odpowiednie leczenie i dieta mogą znacząco spowolnić rozwój choroby i zapewnić psu komfort życia.
Nerki mają ogromne zdolności kompensacyjne. Oznacza to, że widoczne objawy niewydolności nerek u psa pojawiają się często dopiero wtedy, gdy uszkodzeniu uległo już ponad 70% narządu. Dlatego tak ważne są regularne badania krwi i moczu. U zwierząt starszych zaleca się także badanie ciśnienia krwi minimum dwa razy w roku.
Do sygnałów alarmowych należą:
Podstawą rozpoznania jest badanie krwi (profil nerkowy: mocznik, kreatynina, fosfor) oraz badanie moczu (ciężar właściwy, stosunek białka do kreatyniny). Warto wykonać również USG jamy brzusznej, aby ocenić strukturę nerek.
Leczenie niewydolności nerek u psa opiera się na kilku filarach:
Odpowiednie żywienie może znacząco przedłużyć życie psa z PChN. Dieta u psa z niewydolnością nerek powinna charakteryzować się obniżoną zawartością fosforu (to on najbardziej niszczy chore nerki) oraz umiarkowanym poziomem białka, ale o bardzo wysokiej jakości i strawności. Zazwyczaj zaleca się specjalistyczne karmy weterynaryjne dla psów z niewydolnością nerek. W przypadku psów, które odmawiają jedzenia gotowych karm, konieczne może być ułożenie diety domowej przez dietetyka zwierzęcego, aby uniknąć niedoborów i pogorszenia stanu zdrowia.
Wielu właścicieli szuka informacji na internetowym forum czy grupach dyskusyjnych, licząc na pocieszenie lub sposób na rozwiązanie problemu. Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek jest inny. Rokowania przy niewydolności nerek u psa zależą od momentu wykrycia choroby (fazy wg skali IRIS) oraz reakcji organizmu na leczenie.
Niestety, choroba przewlekła jest śmiertelna. Ostatnie stadium niewydolności nerek u psa (mocznica) to stan, w którym organizm jest tak zatruty toksynami, że leki przestają działać.
W terminalnej fazie pojawiają się objawy neurologiczne – drgawki, zaburzenia świadomości, śpiączka, a także owrzodzenia w jamie ustnej i przewodzie pokarmowym sprawiające ogromny ból. Pies przestaje jeść i pić, nie może wstać. W tym momencie, kierując się dobrem zwierzęcia i chęcią ukrócenia jego cierpienia, często jedynym humanitarnym wyjściem jest eutanazja. Decyzja ta zawsze powinna być podejmowana w konsultacji z lekarzem, gdy nie ma już możliwości zapewnienia zwierzęciu komfortu życia.
Pamiętaj, że niewydolność nerek u psów w początkowej fazie nie boli i nie daje objawów. Dlatego tak ważne są coroczne badania profilaktyczne (krew i mocz), szczególnie u psów po 7. roku życia.
W Przychodni Weterynaryjnej VET-POINT na warszawskiej Białołęce oferujemy pełną diagnostykę nefrologiczną, w tym badania laboratoryjne na miejscu oraz USG. Jeśli Twój pies pije więcej niż zwykle lub stracił apetyt – nie czekaj. Umów się na wizytę już dziś, dzwoniąc pod numer 665 630 016 lub korzystając z rezerwacji on-line. Wczesna diagnoza to szansa na dłuższe życie Twojego przyjaciela.
Prosimy pamiętać, że niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje on profesjonalnej porady weterynaryjnej. W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących zdrowia Państwa pupila zawsze należy skonsultować się z weterynarzem.
