Niewydolność nerek u psa – objawy, rokowania i postępowanie

• Choroby wrodzone i genetyczne – wady takie jak dysplazja nerek czy torbielowatość, występujące częściej u ras predysponowanych (np. cocker spaniel, bullterrier).
• Procesy starzenia – naturalne osłabienie funkcji i regeneracji nerek u starszych psów.
• Zatrucia i leki – spożycie toksyn (np. glikolu, winogron) lub długotrwałe przyjmowanie leków nefrotoksycznych (np. niektórych NLPZ, antybiotyków).
• Infekcje i stany zapalne – choroby zakaźne (np. leptospiroza), przewlekłe stany zapalne oraz kamica nerkowa.
• Problemy z krążeniem – niedokrwienie nerek wywołane odwodnieniem, wstrząsem lub chorobami serca.
• Choroby autoimmunologiczne – schorzenia z autoagresji, które niszczą miąższ nerkowy.

Ostra a przewlekła niewydolność nerek – różnice

Z medycznego punktu widzenia rozróżniamy dwa podstawowe typy niewydolności nerek u psa, które różnią się przebiegiem, przyczynami i rokowaniami.

Ostra niewydolność nerek u psa (AKI)

Pojawia się nagle, często w ciągu kilku godzin lub dni. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, ale – co ważne – przy natychmiastowej interwencji nerki mają szansę na regenerację. Do najczęstszych przyczyn należą zatrucia (np. winogronami, lekami, glikolem), wstrząs, a także choroby zakaźne. Częstym scenariuszem jest również niewydolność nerek po ugryzieniu kleszcza – powikłania po babeszjozie mogą doprowadzić do gwałtownego uszkodzenia tych narządów.

Jeśli chodzi o ostrą niewydolność nerek u psa, rokowania są ostrożne, ale dają nadzieję na pełne wyleczenie, pod warunkiem błyskawicznego wdrożenia intensywnej terapii. Leczenie opiera się przede wszystkim na zwalczaniu choroby podstawowej, wyrównaniu poziomu elektrolitów oraz płynoterapii mającej na celu wyrównanie strat płynów. W zaawansowanych przypadkach konieczna może okazać się dializa

Przewlekła niewydolność nerek u psa (PChN)

To proces postępujący i nieodwracalny, dotyczący najczęściej psów starszych (zwykle powyżej 7. roku życia), choć zdarza się także u młodszych zwierząt z wadami wrodzonymi. Choroba rozwija się podstępnie przez miesiące, a nawet lata, stopniowo niszcząc nefrony (jednostki filtrujące), przez co jest trudniejsza do wykrycia w początkowej fazie. Przyczyny bywają złożone: od predyspozycji genetycznych i przebytych chorób zakaźnych, po nieleczone stany zapalne zębów czy układu moczowego, skąd bakterie drogą krwi docierają do nerek, trwale je uszkadzając. Choć zniszczonych tkanek nie da się zregenerować, odpowiednie leczenie i dieta mogą znacząco spowolnić rozwój choroby i zapewnić psu komfort życia.

Niewydolność nerek u psa – objawy, które powinny zaniepokoić

Nerki mają ogromne zdolności kompensacyjne. Oznacza to, że widoczne objawy niewydolności nerek u psa pojawiają się często dopiero wtedy, gdy uszkodzeniu uległo już ponad 70% narządu. Dlatego tak ważne są regularne badania krwi i moczu. U zwierząt starszych zaleca się także badanie ciśnienia krwi minimum dwa razy w roku.

Do sygnałów alarmowych należą:

• Wzmożone pragnienie i oddawanie moczu (polidypsja i poliuria) – pies pije nienaturalnie dużo wody i często prosi o wyjście na dwór lub nie trzyma moczu w domu.
• Wymioty i biegunka – często pojawiają się rano, przed jedzeniem.
• Specyficzny zapach z pyska – woń przypominająca amoniak lub mocznik (mocznica).
• Brak apetytu i chudnięcie – pies podchodzi do miski, ale nie je, lub staje się bardzo wybredny.
• Apatia i osłabienie – zwierzę więcej śpi, nie ma siły na spacery.
• Bladość błon śluzowych – wynikająca z niedokrwistości (nerki produkują erytropoetynę, która stymuluje powstawanie czerwonych krwinek).

Diagnostyka i leczenie niewydolności nerek u psa

Podstawą rozpoznania jest badanie krwi (profil nerkowy: mocznik, kreatynina, fosfor) oraz badanie moczu (ciężar właściwy, stosunek białka do kreatyniny). Warto wykonać również USG jamy brzusznej, aby ocenić strukturę nerek.

Leczenie niewydolności nerek u psa opiera się na kilku filarach:

1. Płynoterapia – kroplówki pomagają nawodnić pacjenta, wypełnić łożysko naczyniowe oraz przywrócić odpowiednią perfuzję tkanek. Procesem pozbywania się toksyn z organizmu zajmują się narządy (przede wszystkim wątroba i nerki), natomiast w przypadku niektórych zatruć stosuje się dodatkowo odpowiednie substancje lecznicze, które wiążą toksyny (np. emulsje tłuszczowe typu Intralipid).
2. Farmakologia – stosuje się leki wyłapujące fosfor, obniżające ciśnienie krwi, preparaty przeciwwymiotne oraz suplementy wspomagające pracę nerek (np. kwasy Omega-3, witaminy z grupy B).
3. Dieta – to kluczowy element terapii.

Niewydolność nerek u psa dieta – co podawać?

Odpowiednie żywienie może znacząco przedłużyć życie psa z PChN. Dieta u psa z niewydolnością nerek powinna charakteryzować się obniżoną zawartością fosforu (to on najbardziej niszczy chore nerki) oraz umiarkowanym poziomem białka, ale o bardzo wysokiej jakości i strawności. Zazwyczaj zaleca się specjalistyczne karmy weterynaryjne dla psów z niewydolnością nerek. W przypadku psów, które odmawiają jedzenia gotowych karm, konieczne może być ułożenie diety domowej przez dietetyka zwierzęcego, aby uniknąć niedoborów i pogorszenia stanu zdrowia.

Niewydolność nerek u psa – rokowania i ostatnie stadium

Wielu właścicieli szuka informacji na internetowym forum czy grupach dyskusyjnych, licząc na pocieszenie lub sposób na rozwiązanie problemu. Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek jest inny. Rokowania przy niewydolności nerek u psa zależą od momentu wykrycia choroby (fazy wg skali IRIS) oraz reakcji organizmu na leczenie.

Niestety, choroba przewlekła jest śmiertelna. Ostatnie stadium niewydolności nerek u psa (mocznica) to stan, w którym organizm jest tak zatruty toksynami, że leki przestają działać.

Jak umiera pies chory na nerki? 

W terminalnej fazie pojawiają się objawy neurologiczne – drgawki, zaburzenia świadomości, śpiączka, a także owrzodzenia w jamie ustnej i przewodzie pokarmowym sprawiające ogromny ból. Pies przestaje jeść i pić, nie może wstać. W tym momencie, kierując się dobrem zwierzęcia i chęcią ukrócenia jego cierpienia, często jedynym humanitarnym wyjściem jest eutanazja. Decyzja ta zawsze powinna być podejmowana w konsultacji z lekarzem, gdy nie ma już możliwości zapewnienia zwierzęciu komfortu życia.

Profilaktyka i pomoc w VET-POINT

Pamiętaj, że niewydolność nerek u psów w początkowej fazie nie boli i nie daje objawów. Dlatego tak ważne są coroczne badania profilaktyczne (krew i mocz), szczególnie u psów po 7. roku życia.

W Przychodni Weterynaryjnej VET-POINT na warszawskiej Białołęce oferujemy pełną diagnostykę nefrologiczną, w tym badania laboratoryjne na miejscu oraz USG. Jeśli Twój pies pije więcej niż zwykle lub stracił apetyt – nie czekaj. Umów się na wizytę już dziś, dzwoniąc pod numer 665 630 016 lub korzystając z rezerwacji on-line. Wczesna diagnoza to szansa na dłuższe życie Twojego przyjaciela.